Ekonomske migracije – prilika ili nužda?

U okviru programa PBILD-a (Peacebuilding and Inclusive Local Development – Održavanje mira i inkluzivni razvoj) sprovedeno je istraživanje „Migracije, inkluzivni društveni razvoj“ čiji je deo posvećen migracijama na jugu Srbije. Istraživanjem je indetifikovano pet oblasti koje zahtevaju dalja istraživanja : Mladi i migracije, Povratnici iz zapadne Evrope, Migracije iz ruralnih sredina, Rod i migracije, Manjine i migracije.

Cilj ovog istraživanja je da ispita i javnosti predstavi realno stanje u Pčinjskom okrugu , društveno - ekonomske prilike koje podstiču iseljavanje i mogućnosti koje se pružaju lokalnom stanovništvu.

Medija centar Beograd za potrebe programa PBILD –a krenuo je u izradu dokumentarnog filma sa temom ekonomskih migracija iz Pčinjskog okruga. Snimanje je započeto u Vranju, a deo snimanja obavljeno je i u Bujanovcu, Rakovcu i Trgovištu.

Pčinjski okrug spada u grupu najnerazvijenijih regiona u zemlji. U periodu između dva poslednja popisa stanovništva (1991/2002) broj stanovnika je opao za 15 000, odnosno za 14,5%, prevashodno zbog siromaštva.

Prema podacima Nacionalne službe za zapošljavanje, 31 500 stanovnika Pčinjskog okruga je nezaposleno.

Tačni podaci po opštinama su sledeći:

• Bosilegrad: 1 489 nezaposlenih
• Bujanovac: 4 682 nezaposlenih
• Vladičin Han: 4 438 nezaposlenih
• Vranje: 7 993 nezaposlenih
• Preševo: 5 535 nezaposlenih
• Surdulica: 3 354 nezaposlenih
• Trgovište: 1 097 nezaposlenih

Od ukupnog broja nezaposlenih registrovanih u Nacionalnoj službi za zapošljavanje Vranje, procentualno najveći broj nezaposlenih (40%) je bez ikakvog obrazovanja ili sa završenom osnovnom školom. Problem nepismenosti najviše je izražen u Preševu, gde oko 65% stanovništva nema nikakvo obrazovanje, a broj nezaposlenih prelazi 70% od ukupnog broja stanovnika.

Odnos zaposlenog i nezaposlenog stanovništva skoro je izjednačen. Zaposlenih u Pčinjskom okrugu je 37 420, a nezaposlenih oko 31 400, a trend nezaposlenosti je u stalnom porastu.

Značajan podatak je da konstantno opada broj zaposlenih u proizvodnim delatnostima, dok jedini porast beleži broj zaposlenih u ugostiteljstvu.

Kako navodi Zoran Antić, direktor Nacionalne službe za zapošljavanje u Vranju, deficitarna zanimanja su farmaceuti, matematičari, inženjeri informatike, mašinstva i elektrotehnike, kao i zanatlije čija su znanja vezana za obradu metala. Suficit beleže zanimanja poput učitelja, vaspitača, ekonomista i menadžera svih profila.
O vrlo teškom ekonomskom položaju ljudi koji ostaju na svojim ognjištima u Pčinjskom okrugu dovoljno govori podatak da je Vranje konačno dobilo javnu kuhinju koja obezbeđuje dnevni obrok za 400 građana, a u Trgovištu narodnu kuhinju koristi preko 250 korisnika, a zalihe socijalne pomoći nedovoljne su da podmire potrebe ugroženog stanovništva.

Ekipa Medija centra, snimanje dokumentarnog filma o ekonomskim migracijama nastaviće na prostoru Pčinjskog okruga, ali i na severu Vojvodine i u Beogradu, krajnjim destinacijama migranata sa juga Srbije koji u ove krajeve dolaze sa nadom u bolje sutra.